Remkes is de regie volledig kwijt

14 febr.- Vandaag kopt de Gooi en Eemlander: ‘Brief met aantijging dat GS zich niet aan de wet houden; College Laren woest over gedram Haarlem.’ En inderdaad liegt de brief van B&W er niet om. De belangrijkste punten die Laren benoemt: Noord-Holland legt de ontwikkeling van de bestuurskracht in het Gooi feitelijk voor jaren plat. De provincie laat na te doen wat zij volgens de wet behoort te doen, door steeds niet in te gaan op de argumenten van de gemeente Laren. De nieuw gekozen raadsleden moeten vier jaar kunnen blijven zitten en het standpunt van de provincie moet worden herzien; van open overleg is geen sprake geweest.

In bestuurlijk verkeer zijn het opvallend felle bewoordingen. ‘De woede ligt er duimendik bovenop,’ constateert Ronald Frisart vandaag in de regionale krant. Onverwacht is het niet, want voor de HBL-fusie is nooit enig enthousiasme geweest. In Laren niet, in Blaricum niet en ook in Huizen niet. Het is niet goed te begrijpen waarom Noord-Holland een oplossing voorstelt waar geen draagvlak voor is, terwijl acute urgentie ontbreekt en het proces bovendien slordig en onwettig verloopt. Gedram, inderdaad.

Steeds minder mensen hebben het gevoel dat de provincie Noord-Holland enige regie heeft in de poging om in het Gooi maar drie gemeenten over te houden. De oogst van één week kranten knippen: Larens Behoud kondigt juridische stappen aan. De fusie van Weesp met Amsterdam kan in weerwil van eerdere berichten, 14 of 15 miljoen kosten.  Het Europees Handvest inzake lokale autonomie wordt met voeten getreden, hetgeen onwettig is. En het college van Larens Behoud, CDA en VVD beticht Haarlem er in hun brief van na te laten wat de wet voorschrijft. Dat komt allemaal bovenop eerdere berichten, bijvoorbeeld over de tientallen miljoenen die het opbreken van de BEL Combinatie gaat kosten, waarover totale onduidelijk blijft wie dat gaat betalen. Bovenop de gang naar de rechter van Rob Bruintjes in Blaricum. Bovenop de simpele constatering dat de BEL Combinatie onder de provincie Utrecht valt, en Noord-Holland maar moet hopen dat ze in het provinciehuis van Utrecht zo collegiaal zijn om de belangen van Eemnes op te offeren. Tot nu bezweert de Utrechtse gedeputeerde Mariëtte Pennarts in alle toonaarden dat ze echt niet meewerkt aan welke fusie dan ook, als die van bovenaf wordt opgelegd.

De wet ARHI regelt fusies in gemeenteland en zit vrij simpel in elkaar. Er staat precies in beschreven waar een provincie zich aan moet houden, als ze een fusie van bovenaf willen doorduwen. De bescherming van gemeenten die niet enthousiast worden van een fusie, schuilt in een periode van open overleg aan het begin van het proces. Dat overleg was helemaal niet open, stelt Laren nu. Al in 2015 schreef Noord-Holland namelijk dat Blaricum en Laren bij Huizen geveegd moesten worden en in november 2017, drie maanden na afloop van het open overleg schreef Noord-Holland het opnieuw, ondanks eensluidende negatieve reacties van de betrokken raden. Helaas niet in een herindelingsadvies, zoals de wet ARHI voorschrijft, maar in een brief waartegen niemand in beroep kan. Die brief was ook nog lijnrecht in tegenspraak met een brief van enkele weken eerder. Toen schreef GS nog dat een lichte gemeenschappelijke regeling van de drie gemeenten twee jaar de kans zou krijgen. De ‘mixed signals’ uit Haarlem legt het conflict bloot tussen gedeputeerde Jack van der Hoek, die weet wat hij wil maar ook gewend is te luisteren, en CdK Johan Remkes. De laatste drukte zijn zin door in een collegevergadering begin november; de brief met het besluit om de lichte gemeenschappelijke regeling te vervangen door fusie, werd in allerijl herschreven. In de kantine van het BEL-kantoor was het personeel al verzameld om te horen wat GS over hun werkgever had besloten, maar de beloofde brief was nog niet af en iedereen mocht in lichte verbijstering terug naar zijn werkplek. Tot nu houdt Noord-Holland angstvallig geheim welk voorstel was voorbereid voor de GS-vergadering van die dinsdag in november, maar ik durf wel te raden wat daar instond: de lichte GR krijgt twee jaar de kans.

Haarlem heeft nu bureau Berenschot is ingehuurd om te zorgen voor een herindelingsadvies met draagvlak. Dat is een ondoenlijke klus. Negen van de tien raadsleden in de HBEL-gemeenten wijzen de fusie af. De inwoners wijzen de fusie af. De verkiezingsprogramma’s van de meeste partijen wijzen de fusie af. Van enig draagvlak is geen enkele sprake.

De minister van BZK, die toch niet bang lijkt te zijn voor impopulaire maatregelen, stelde onlangs dat het ‘zonder draagvlak niet lukt’. GS lijkt intern verdeeld, in ieder geval zijn hun brieven weinig consistent. De termijnen uit de wet zijn niet gehaald en de gedeputeerde gaf in een Statenvergadering toe dat zijn onderbouwing nog moet komen. Het kostenvraagstuk wordt als een hete kroket razendsnel doorgegeven tot niemand meer weet waar hij gebleven is. Het uurtarief van Berenschot valt onder het kopje ‘het kost wat, maar dan krijg je ook wat’ maar als ze echt goed zijn zullen ze inzien dat in dit dossier geen succes te behalen is.

Ook in technisch opzicht is de puzzel niet te leggen.  Het vraagstuk van de fusiedatum is na al die tijd nog niet beantwoord door Haarlem. Het veel bekritiseerde Deloitte-rapport had dit aspect in augustus 2016 bij het rechte eind: hak in 2019 de knoop door en kies voor een fusie per 1/1/2023. Maar Remkes wilde sneller, misschien omdat zijn laatste termijn in 2022 afloopt. Daarom schreef Haarlem een jaar geleden dat de fusie zou ingaan op 1 januari 2020, of 2021, of 2022 of 2023. In november vorig jaar verlengde de provincie (niet conform de wet) de ARHI-procedure en schreef ‘op zijn vroegst per 1 januari 2021’.  Kortom, na ruim een jaar nadenken heeft men nog geen idee over een fusiedatum. Toch is het de bedoeling dat er een fusiedatum in een herindelingsadvies staat. Blijkbaar mag Berenschot die vraag beantwoorden. Maar wat kunnen ze voorstellen?

De ingangsdatum 1 januari 2021, zoals de provincie schrijft, is intussen onmogelijk. Niet alleen bekort dat de zittingsperiode van de raadsleden, die hun passief kiesrecht succesvol zullen claimen bij de rechter, ook houdt het geen rekening met de ontvlechting van de BEL Combinatie, die twee jaar kost. Dan moet je op 1 januari 2019 het advies af hebben, maar dat lukt niet als het ontwerp pas in oktober in de gemeenteraden aan de orde kan zijn.

Een jaar later dan, op 1 januari 2022, of twee jaar later, in 2023? Dat had kunnen lukken, als de zaak niet onder de rechter zou zijn. Het was dan ook uitdagend geweest, want Eemnes moet de tijd krijgen een ambtelijk apparaat te realiseren, waar Utrechtse buurgemeenten een rol in zullen moeten spelen; maar die hebben ook een mening. Die gaan pas serieus nadenken als het opbreken van de BEL Combinatie een vaststaand feit is. Daarvoor moet er een uitstelwet zijn, die voor advies is voorgelegd aan de Raad van State en met zicht op meerderheden in tweede én eerste kamer (die in 2019 vervangen wordt). Dat duurt al met al minstens tot en met 2020. Dan moet de samenwerking met Baarn nog opgetuigd, terwijl de ontmanteling van de BEL Combinatie bezig is. 1 januari 2022 is echt te krap, maar 2023 had kunnen lukken. Precies wat Deloitte adviseerde. Maar dan moet je niet hoeven wachten op rechterlijke uitspraken.

En dat wachten op de rechter moet wel, want Noord-Holland heeft de termijnen niet gehaald, het open overleg als formaliteit behandeld en besluiten niet of nauwelijks gemotiveerd.  Bovendien heeft Haarlem onduidelijkheid gecreëerd over de zittingstermijn van de nieuwe raadsleden en daarmee Europese regels geschonden. Rechtszaken kenmerken zich door een onvoorspelbaar tijdsverloop. De rechter laat zich niet opjagen en het Europese Hof is chronisch overbelast. En toch moet er een datum in het herindelingsadvies staan. Ik heb er lang en diep over nagedacht, maar ik zou geen idee hebben hoe ik dit moest oplossen.

Nog later dan 2023? In 2024 of 2025? Dan wordt het wel een heel vreemd verhaal. Zouden volksvertegenwoordigers niet zeggen: komt u tegen die tijd nog maar eens terug met uw ontwerp? Wie weet is tegen die tijd de trend naar grootschalig en afstandelijk allang ingeruild voor kleinschalig en dichtbij, zoals in de zorg alweer even de beweging is.

Om kort te gaan: Haarlem heeft door interne verdeeldheid, haastige spoed en slordige dossiervorming, zichzelf steeds verder in de nesten gewerkt. Deze ARHI is stuk. Er zijn nog veel meer fouten gemaakt dan in Heerlen, waar alleen Landgraaf zich verzette in plaats van alle vier de betrokken gemeenten, zoals hier. Toch moest Limburg helemaal opnieuw beginnen (op 5 maart komt minister Kajsa Ollongren zelf een kijkje nemen in het gebied en praat ze met zeven gemeentebesturen). De kans dat dezelfde minister waardering zal hebben voor het fusieproces in het Gooi, lijkt zo goed als nihil. Daarom doet Noord-Holland er echt verstandig aan om de ARHI te stoppen. Dat bespaart ze een onvermijdelijke afstraffing in Den Haag. Bron: Blog Niels Rood




Ga terug

Publicatie datum: 14-2-2018

[Laren in beeld]

[Column]

Wat veel mensen weten (maar niet mogen weten) over de provincie Noord-Holland en de fusies in het Gooi

23 apr.- Op 7 november 2017 lag de gevoelstemperatuur buiten maar net boven het vriespunt. Maar binnen, in de statige collegekamer in het provinciehuis van Noord-Holland steeg de temperatuur wellicht; in ieder geval zal er een verhitte discussie plaats hebben gevonden. In de iPads zat het voorstel van de portefeuillehouder herindeling Gooi, maar het kon niet op gen  Lees verder

[Kijk op Laren]

Karin en Peter en fractie van harte gefeliciteerd

10 mei. Gisterenavond zijn maar liefst twee wethouders van Larens Behoud voor het nieuwe college van B&W van Laren beëdigd. Voor de geschiedenis van Larens grootste politieke vereniging een historische avond. Nooit waren  Lees verder

[Het weer in Laren]

22°Cdo
22°Cvr
20°Cza
19°Czo

[Opinie]

Opinie: Akkoord Gooistad door HvH is regelrecht kiezersbedrog

5 mei.- Als Hart voor Hilversum, zoals het nu lijkt, definitief akkoord gaat met het opgaan van Hilversum in één regiogemeente, is dat niets minder dan kiezersbedrog. Bronnen die direct betrokken zijn bij formatiegesprekken in de mediastad melden dat HvH, D  Lees verder

[Nieuws uitzendingen]

  • Bekijk video beelden van de NOS op nos.nl
  • Bekijk video beelden op RTV NH
  • Bekijk video beelden op de website van Radio 6 FM TV

[Schetsen van Laren]

Bol an (16)

24 mei.- In de zomermaanden van 1887 zag het huidige Museumplein er uit als de sprookjeswereld van Anton Pieck.  In Amsterdam werd de Internationale tentoonstelling van Voedingsmiddelen gehouden. All  Lees verder

[Volg Larens Behoud op]