Ollongrens NEEN tegen Limburgse fusie: eindigt herindeling Gooi in Landgraaf?

9 dec.- De provincie Limburg wilde Landgraaf, waar velen van ons mooie muzikale herinneringen aan hebben, fuseren met Heerlen. De Raad van State adviseerde eerder negatief. Waarom? De Raad zelf zei het zo: “Artikel 8 van de Wet Arhi heeft immers ook een waarborgkarakter tegen onzorgvuldige besluitvorming van – in eerste instantie – de provincie. Het open overleg is noodzakelijk om gemeenten daartegen bescherming te bieden. Vanwege het belang dat in de procedure aan het advies van een provinciebestuur wordt toegekend zijn niet voor niets aan de voorbereiding ervan zorgvuldigheidseisen gesteld.”

Minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren volgt het advies van de rechtsgeleerden nu op en vernietigt het besluit van de provincie. Dat lijkt me terecht, want als provincies niet handelen in de geest noch de letter van de wet, is het goed dat het rijk daar op toeziet. In Landgraaf wordt opgelucht ademgehaald, in Heerlen is men teleurgesteld. En op het provinciehuis in Haarlem zal met de nodige zorg naar deze krantenkop gekeken worden.

De Raad van State rekent het de provincie Limburg zwaar aan, dat het open overleg helemaal niet open was. Er werd in Maastricht niet naar alternatieve oplossingen gekeken. Vanaf het begin was het provinciebestuur er op uit om Landgraaf bij Heerlen te voegen.

Dat is pikant. Want wat stelde de provincie Noord-Holland voor bij aanvang van het open overleg? Om “de procedure te starten met als uitgangspunt om in de Gooi en Vechtstreek te komen tot een bestuursmodel met maximaal drie gemeenten, in lijn met het advies van Deloitte”. Hier staat: Wijdemeren voegen we bij Hilversum, Weesp mag kiezen uit Amsterdam of Gooise Meren en Huizen krijgt de BEL-dorpen (of tenminste Laren en Blaricum, Eemnes zoekt het maar uit). Dat was immers het advies van Deloitte. Dus ook hier startte het open overleg niet bepaald open.

En wat aan dat ‘open’ overleg vooraf ging, was veelzeggend: geen enkele gemeente in het Gooi, pleitte in een zienswijze van enige raad, voor de drie gemeenten-oplossing van Deloitte. Niet één.

Toch kwam deze brief met de voorgekookte oplossing, als start van het open overleg, waarover de Raad van State dus opmerkt, dat je er wel écht open in moet als provincie. Fout nummer 1: De gedeputeerde werd op pad gestuurd om even netjes te doen wat er formeel in de wet staat, maar de uitkomst stond al vast: de oplossing uit het Deloitte rapport.

Fout nummer 2 volgde al spoedig. Voor het open overleg staat zes maanden; daarna heeft de provincie drie maanden om een herindelingsadvies te schrijven. Dat lijken toch alleszins haalbare termijnen. Huizen, Blaricum en Laren vroegen tijdens het open overleg of ze een andere oplossing uit mochten werken. Dat was goed; in een officiële brief werden de criteria vastgelegd waaraan dat alternatief moest voldoen. De oplossing (die ze netjes op tijd presenteerden) kwam er op neer dat de drie gemeenten voortaan de regio zouden vertegenwoordigen met één gemandateerde wethouder namens de drie raden. Eemnes was (na consultatie van een unanieme raad) intussen al afgehaakt; er was maar weinig vertrouwen dat de inwoners van Eemnes ook maar iets zouden opschieten met fuseren. Bovendien was de bevolking intensief aan het woord geweest en bleek het enthousiasme om bij Huizen te horen, te naderen naar nul. Al wordt het honderd keer Groot-Blaricum genoemd, de gemiddelde Eemnesser zag er niets in.

Een kleine maand geleden gebeurde er twee dingen tegelijk. Voor de vergadering van Gedeputeerde Staten (het college van de provincie) werd een voorstel voorbereid. Hierin stond dat de oplossing van Huizen, Blaricum en Laren twee jaar de kans zou krijgen; mislukte het, dan moesten de dorpen alsnog fuseren. En het tweede: er werd een regeerakkoord gepubliceerd. Daarin was te lezen dat de provincies moesten kunnen doorpakken als zaken maar aan bleven slepen. De letterlijke tekst: “Het proces helemaal van onderop laten komen levert ook niet altijd een optimaal resultaat op. Het is dan aan de provincie de herindelingsprocedure op basis van de Wet Algemene regels herindeling (Wet Arhi) te starten.” Er stond iets boven in datzelfde regeerakkoord: “Blauwdrukken van bovenaf werken hiervoor niet”, maar daar las men in Haarlem voor het gemak even overheen.

Terwijl de GS-nota dus klaar was voor behandeling in Gedeputeerde Staten, de versie waarin de regeling met gemandateerde wethouders twee jaar de kans zou krijgen, plopte ineens het regeerakkoord op. Paniek op het provinciehuis was het gevolg. Dat was niet meteen duidelijk, dus in het BEL-kantoor verzamelden alle medewerkers zich voor tekst en uitleg over hun toekomst, hun baan. Dat was de dinsdagmiddag aansluitend op de GS-vergadering, maar het hele verhaal moest nog herschreven worden, dus er kwam niets naar buiten. Voor de BEL-medewerkers (en veel andere nieuwsgierigen) werd het een dagje wachten. Woensdag kwam de haastig geformuleerde brief: in plaats van de regeling met gemandateerde wethouders, werd het ineens toch verplicht fuseren.

Welgeteld acht regels (de VVD-fractie in Laren heeft het nageteld) wijdde GS aan de plotselinge ommezwaai. Bovendien was het geen besluit over een herindelingsontwerp; de ARHI werd achteloos verlengd tot september 2018. Dus waar de wet zegt: binnen drie maanden na afloop van het open overleg komt de provincie met een ontwerp, besloot Haarlem dat drie maanden ook wel uitgelegd kan worden als bijna negen.

De gedeputeerde had dus wat uit te leggen in de volksvertegenwoordiging in Haarlem. De fracties van PvdA, CDA, VVD waren samen met andere partijen zeer, zeer kritisch. Waarom schreef hij eerst een officiële brief dat die regeling met gemandateerde wethouders wel interessant was, en een maandje later dat het niet kon, met als belangrijkste argument dat het geen fusie was? Nee, dat het geen fusie was, was al wel duidelijk toen men de eerste brief dichtte…  Een van de vragen was ook wat de ontvlechting van de BEL Combinatie ongeveer zou kosten; daarop antwoordde hij laconiek dat dat wel mee zou vallen. Eerder kopte de Gooi en Eemlander na eigen onderzoek dat het om dertig miljoen zou kunnen gaan, maar die krant wordt in Haarlem natuurlijk minder goed bezorgd dan hier bij ons. We tellen fout nummer drie: je moet wel de volksvertegenwoordiging alles vertellen, zeker als het serieuze bedragen gaat kosten.

Maar de gedeputeerde maakte zich niet al teveel zorgen over de kritische vragen van de coalitiefracties, laat staan over die van de andere fracties; hij had de rugdekking van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Er was even naar Den Haag gebeld, vertelde hij, en daar had men iets gezegd als: ja, hoor, verleng maar die termijn, er staat wel drie maanden in de wet maar dat is niet zo heel belangrijk. Driekwart jaar kan ook wel, kijk eigenlijk zelf maar een beetje.

Een grappig telefoongesprek, als je bedenkt dat een gang verderop een andere ambtenaar het besluit van de nieuwe minister over Heerlen/Landgraaf moet hebben zitten voorbereiden. Dat luidde ietsiepietsie anders: beste minister, volg het advies van de Raad van State. Als het open overleg niet zorgvuldig is geweest, kun je de fusie beter afblazen.

In Laren reageerde de gemeenteraad in grote meerderheid totaal verbijsterd op de Haarlemse ommezwaai. Wat was er ineens mis met de proef van twee jaar om gemandateerde wethouders naar de regio te sturen? Waarom werd de termijn voor het herindelingsontwerp zo achteloos verlengd? Het laconieke antwoord van Haarlem op die laatste vraag was: dan kunnen na maart 2018 de nieuw gekozen gemeenteraden ook nog wat van het ontwerp vinden.

Alsof ook maar de mening van één zittende raad serieus genomen was, voorafgaand aan of in het open overleg.

De oplossing met drie gemeenten van Deloitte stond aantoonbaar vooraf vast. Een door gemeenten aangedragen alternatief werd terzijde geschoven met een verwijzing naar een zinnetje in het regeerakkoord.

Landgraaf is best een eindje rijden, maar Kajsa Ollongren heeft met haar beslissing van vandaag laten zien wat ze vindt: de provincies moeten zorgvuldig met hun bevoegdheid omspringen. “Blauwdrukken van bovenaf werken niet,” het staat dus niet helemaal zomaar in het regeerakkoord.

De wet ARHI regelt geen beroep, geen bezwaar, niets. De provincies hebben veel macht; alleen Den Haag kan er nog een stokje voor steken. Ollongren toont moed door dat ook meteen te doen. Pech voor het provinciebestuur in Limburg; en een waarschuwing voor het Haarlemse provinciehuis. De fusie in het Gooi, begonnen als een prestige-project dat de daadkracht van het provinciebestuur moest onderstrepen, verzandt nu toch echt in het hoofdpijn-dossier waar het in een eerder blog over ging.

In september 2018 ligt er een herindelingsadvies; de gemeenteraden hebben dan tot de kerstvakantie van dat jaar om hun zienswijzen te schrijven. Wat denkt u: zullen de partijen die tegen fusie pleiten, winnen of verliezen? Als ze winnen, moet de gedeputeerde de ongetwijfeld negatieve zienswijzen zien af te doen, terwijl hij zijn bureau al aan het opruimen is. Want in maart 2019 zijn er alweer provinciale verkiezingen. De kans dat de fracties die nu al zo kritisch zijn, bijdraaien met de verkiezingen in zicht, is niet zo heel groot.

Als we straks terugkijken op het plan voor de fusie van Huizen met Laren en Blaricum, kon het wel eens ten onder zijn gegaan in Landgraaf. Bron: Niels Rood Blog

 



Ga terug

Publicatie datum: 8-12-2017

[Laren in beeld]

[Column]

Vechten voor zelfstandigheid. Juist nu !!

12 juli.- Het wordt er allemaal niet duidelijker op. De minister vertraagt de besluitvorming over fusie. De een legt het uit dat dit vooral betekent dat de koers wordt verlegd naar het faciliteren van&  Lees verder

[Activiteiten agenda Laren]

[Kijk op Laren]

Een mooie start

8 juli.- Dit is niet mijn eerste column in het Larens Journaal, maar wel als nieuwbakken wethouder. “Ik ben blij, trots en nederig”, zei Femke Halsema, de nieuwe burgemeester van Amster  Lees verder

[Het weer in Laren]

29°Cma
28°Cdi
28°Cwo
21°Cdo

[Opinie]

Opinie Gooi en Eemlander: Provincie moet knip blijven trekken

12 juli.- Het besluit van Gedeputeerde Staten van Noord-Holland om uit het Goois Natuurreservaat te stappen kwam, zo lijkt het, voor het Gooi als een donderslag bij heldere hemel. Dat is vreemd. Hebben rentmeester-directeur Karen Heerschop en voorzitter Kees-Jan Doske  Lees verder

[Nieuws uitzendingen]

  • Bekijk video beelden van de NOS op nos.nl
  • Bekijk video beelden op RTV NH
  • Bekijk video beelden op de website van Radio 6 FM TV

[Schetsen van Laren]

Bol an (23)

12 juli.-  De langspeelplatencollectie van mijn vader bevatte naast conferences van Toon Hermans en diverse concerten van dekoninklijke zangvereniging ‘de Maastreechter Staar’ ook het singletje ‘Een pikketanussie gaat er altijd in’, een onvervalste meezinger van Johnny Jordaan.   Ik hou me bij één drankjeEen glaasje recht op en neerWant het liefste word  Lees verder

[Volg Larens Behoud op]