Verontwaardiging en verwarring rond dramfusie

2 mrt.- Hebben gemeenten nu wel of niet de kans iets te vinden van het idee om Wijdemeren bij Hilversum in te delen en Laren en Blaricum bij Huizen? Niet alleen heeft Noord-Holland nu openlijk ruzie met raadsmeerderheden in vijf van de zeven gemeenten, ook gaan er bij juristen en bestuurskundigen steeds meer wenkbrauwen omhoog over de gevolgde procedure.

De wet ARHI is heel duidelijk: na een periode van open overleg met gemeentebesturen, die maximaal zes maanden duurt, stelt de provincie binnen drie maanden een herindelingsontwerp vast. Dat gaat ter inzage en nog eens drie maanden later stelt Provinciale Staten een herindelingsadvies vast, dat naar de minister kan. De laatste jaren keek het parlement, die een formele uitstelwet moet aannemen, er dan nauwelijks nog naar om.

Nadat GS in Noord-Holland de termijn van drie maanden losjes had verdrievoudigd tot september 2018, werd in Provinciale Staten de vraag gesteld wat daar de bedoeling van was. Het antwoord: Zo kunnen de nieuw gekozen raden ook nog iets vinden van de beoogde herindeling. Dat klinkt heel nobel, maar achter de schermen krabden gezagsgetrouwe bestuurders in de dorpen zich wel achter de oren. Een gemeente opheffen ligt bij veel kiezers niet goed; en het is veel makkelijker mensen die tegen de fusie zijn naar het stemlokaal te laten komen dan mensen die het allemaal wel prima vinden. Dus hadden de gezagsgetrouwe partijen liever een onomkeerbare stap gehad, vóór de verkiezingen. Maar goed, zij namen op wat uitzonderingen na gewoon zelfstandigheid in hun verkiezingsprogramma op en gingen door met hun werk.

Het schrijven van het herindelingsadvies is echter niet zo heel makkelijk in deze situatie. Eemnes doet niet mee, maar de ambtenaren van Blaricum, Eemnes en Laren werken allemaal in de BEL Combinatie. Tot overmaat van ramp is die gevestigd in Utrecht, waardoor Noord-Holland de macht niet over kan nemen. Noord-Holland trekt geen geld uit om de ‘frictiekosten’ glad te strijken; het opbouwen van een nieuw ambtenarenapparaat is niet gratis. Het rijk betaalt alleen de nieuwe gemeente uit, en niet bekend is of er een uitzondering gemaakt wordt. Dapper houdt Haarlem vol dat Eemnes prima klant kan worden bij de nieuwe fusiegemeente, maar dat wees Eemnes bij monde van burgemeester van Benthem in het open overleg al af: hij noemde het in dat gesprek een ‘ongemakkelijke positie’.

Berenschot werd te hulp gevraagd om nu snel met een herindelingsontwerp te komen, dat door PS geloodst moet worden zodat er in februari 2019 een herindelingsadvies naar de minister kan. Het bureau heeft een reputatie hoog te houden: daar weten ze hoe je zo’n varkentje wast. Ze schreven een plan van aanpak met een even eerlijke als onhandige zinsnede: gemeenten hebben geen invloed op proces noch inhoud.

Raadsleden van diverse partijen in vijf gemeenten vielen over Haarlem heen. Larens Behoud sprak van een schoffering, Dorpsbelangen in Wijdemeren noemde de provincie ‘drammerig’. Hart voor Blaricum noemde het plan van aanpak ‘een schandelijke escalatie’. Naast lokale partijen waren ook woordvoerders van landelijke partijen duidelijk: “CDA Blaricum wil geen fusie,” aldus Gerard Knoop. Jan de Bondt, nummer 2 op de lijst van VVD Laren: “Een schandelijk voorbeeld van machtsdenken.” D66 in Eemnes, bij monde van lijsttrekker Martijn Gebbink: “Een schijnvertoning. Den Haag mag de ramkoers van Noord-Holland niet honoreren.”

Steeds meer fracties roepen intussen op om tot de nieuwe raden zijn geïnstalleerd, niet met Berenschot te praten. “Waarom zouden we meewerken aan een herindelingsontwerp dat de overgrote meerderheid, 43 van de 55 raadsleden, helemaal niet wil?” vraagt Peter Calis van Larens Behoud zich af. In Blaricum komt de raad nog bij elkaar en daar wordt een motie in stemming gebracht die dat het college zo ongeveer verbiedt.

Nu deze rookwolken langzaam een beetje aan het optrekken zijn, wordt een ander issue zichtbaar. Hoe is deze gang van zaken in hemelsnaam in overeenstemming met de wet ARHI? Ik kreeg al bedenkingen toen de gedeputeerde eind vorig jaar opmerkte dat als de gemeenten een grote Gooistad wilden, ze snel een kerstkaartje moesten sturen. Na zes maanden open overleg? Een kaartje sturen? In de raad van Laren leidde de opmerking nog tot een debat over een motie, die voorstelde om het nog te doen ook. Nu is Berenschot op toernee gestuurd. Maar wat is de status daarvan? Is het een verlengd open overleg? Kunnen gemeenten alternatieven aandragen? Worden die serieus overwogen? Nee, want dat wordt uitgesloten door de opmerking dat de gemeenten noch op proces, noch op inhoud iets in te brengen hebben.

Maar wat is het dan? Had de provincie niet eigenlijk het halve jaar open overleg moeten benutten om aangedragen alternatieven serieus te overwegen? Veel gemeenten hadden trouwens uitgebreid de mening van de bevolking gepeild, dus dat signaal is er al lang.

In de memorie van toelichting op de wet ARHI, de wet die met name de procedures nauwgezet regelt, staat dat de regels in de wet nodig zijn om de periode van onzekerheid voor de betrokken gemeenten te beperken. Noord-Holland doet precies het tegenovergestelde van wat de wet beoogt: wel rekken, maar geen invloed geven. Intussen wordt die wet wel gebruikt om rechters de gelegenheid te geven niets te vinden van herindelingen. Is het dan niet een beetje riskant om de letter en de geest van de wet met voeten te treden?

Het lijkt daarom niet erg waarschijnlijk dat Provinciale Staten deze rommelige gang van zaken zal honoreren. Nu al zijn er vragen gesteld over het Plan van Aanpak van Berenschot, met name over de gewraakte zinsnede. Bovendien blijft de provincie weigeren de stukken openbaar te maken, die in november leidden tot het besluit de alternatieven van de betrokken gemeenten af te wijzen. Daarover komt binnenkort een advies van de bezwarencommissie. Als de beslissing op dat bezwaar ook negatief is, kan Laren naar de rechter, eventueel samen met Huizen, Blaricum en Eemnes. Hoe moeten statenfracties, die in februari natuurlijk volop in campagnestand staan, instemmen met een advies waar geen urgentie bij is aangetoond, waarbij het open overleg aantoonbaar niet open was, waarna nog een rondje overleg voor de show werd opgevoerd; en waar de voorbereidingen van de besluiten kennelijk zo pijnlijk anders was dan het besluit zelf, dat het angstvallig geheim gehouden moet worden?

Als Provinciale Staten het toch aandurft (bij provinciale verkiezingen letten de meeste mensen maar matig op) moet de minister het advies toetsen. Ze kijkt daarbij naar draagvlak (is er niet; het advies gaat in tegen alle zienswijzen van raden die op het Deloitte-rapport werden ingebracht, buurdorpen zijn tegen en zelfs de buurprovincie is negatief en weigert tot nu toe medewerking); ze kijkt naar urgentie (is er niet; de BEL-dorpen zijn per saldo voldoende bestuurskrachtig en Wijdemeren investeert intussen in ambtelijke ondersteuning); de minister kijkt naar interne samenhang (dorps- en kernenbeleid); daar is nog geen woord aan gewijd behalve dat het best belangrijk is; ze kijkt naar evenwichtige regionale verhoudingen, die toch echt niet toenemen als Amsterdam Weesp erbij krijgt; en ze kijkt naar duurzaamheid. Erg duurzaam is de tussenstap ook niet nu GS blijft aangeven dat de eigenlijke inzet van Noord-Holland één Gooistad is.

En al die tijd is het hele dossier ook nog eens onderwerp van juridische procedures in Nederland en Europa. Al die tijd heeft niemand voor ogen hoe je de BEL Combinatie moet ontmantelen en wie het betaalt.

Haarlem kan voor rugdekking ambtenaren op het ministerie bellen tot ze een stuwmeer aan verlofuren hebben aan beide zijden van de verbinding – maar dit komt echt niet goed. Bron: blog Niels Rood oppersoonlijke titel

 



Ga terug

Publicatie datum: 2-3-2018

[Laren in beeld]

[Column]

Wat veel mensen weten (maar niet mogen weten) over de provincie Noord-Holland en de fusies in het Gooi

23 apr.- Op 7 november 2017 lag de gevoelstemperatuur buiten maar net boven het vriespunt. Maar binnen, in de statige collegekamer in het provinciehuis van Noord-Holland steeg de temperatuur wellicht; in ieder geval zal er een verhitte discussie plaats hebben gevonden. In de iPads zat het voorstel van de portefeuillehouder herindeling Gooi, maar het kon niet op gen  Lees verder

[Kijk op Laren]

Karin en Peter en fractie van harte gefeliciteerd

10 mei. Gisterenavond zijn maar liefst twee wethouders van Larens Behoud voor het nieuwe college van B&W van Laren beëdigd. Voor de geschiedenis van Larens grootste politieke vereniging een historische avond. Nooit waren  Lees verder

[Het weer in Laren]

27°Cza
27,5°Czo
26,5°Cma
23,5°Cdi

[Opinie]

Opinie: Akkoord Gooistad door HvH is regelrecht kiezersbedrog

5 mei.- Als Hart voor Hilversum, zoals het nu lijkt, definitief akkoord gaat met het opgaan van Hilversum in één regiogemeente, is dat niets minder dan kiezersbedrog. Bronnen die direct betrokken zijn bij formatiegesprekken in de mediastad melden dat HvH, D  Lees verder

[Nieuws uitzendingen]

  • Bekijk video beelden van de NOS op nos.nl
  • Bekijk video beelden op RTV NH
  • Bekijk video beelden op de website van Radio 6 FM TV

[Schetsen van Laren]

Bol an (16)

24 mei.- In de zomermaanden van 1887 zag het huidige Museumplein er uit als de sprookjeswereld van Anton Pieck.  In Amsterdam werd de Internationale tentoonstelling van Voedingsmiddelen gehouden. All  Lees verder

[Volg Larens Behoud op]