Verreweg de meeste fusies mislukken

12 sept.- Uit het archief:  Een van de grootste uitdagingen voor een manager is om een fusie tot een goed einde te brengen. Verreweg de meeste mislukken. In het onderwijs, tussen woningcorporaties, in het bedrijfsleven.

Toch wil het huidige kabinet de ruim vierhonderd gemeenten die Nederland nu nog telt, voor 2025 samenvoegen tot hooguit honderdvijftig. Is dat wel zo slim?

Laten we eens beginnen met wat onderzoek. Hans Schenk, hoogleraar economie aan de Universiteit Utrecht, is tot ver buiten Nederland bekend door zijn omvangrijke onderzoek naar ‘mergers & acquisitions’. Schenk analyseerde 25.000 samenvoegingen en kwam tot de conclusie dat 15 procent ervan slaagt, 15 procent een ramp wordt en 70 procent ervan ‘gewoon’ mislukt. Dit laatste betekent dat de verwachte voordelen – in bijvoorbeeld efficiëntie en innovatie – niet worden gerealiseerd.

Ook interessant: econoom Maarten Allers van de Rijksuniversiteit Groningen onderzocht specifiek de financiële resultaten van gemeentelijke herindelingen tussen 2001 en 2012. Zijn conclusie: niet alleen de fusies zelf kosten geld, maar eenmaal gefuseerde gemeenten geven ook structureel meer geld uit.

Stel dat een fusie of overname wel lukt, waar zit ’m dat dan in? Belangrijke factoren zijn de ervaring op fusiegebied en het hanteren van een doelgerichte, uitgewerkte integratiemethode. IT-concern Cisco Systems nam zo sinds 1993 ruim honderdvijftig collega-bedrijven over.

Hoe staat het met de ervaring en de aanpak van gemeentelijke managers op fusiegebied? Vorig jaar presenteerden veranderkundigen Maarten Otto en Joost van der Kolk in het tijdschrift Openbaar Bestuur een casestudy-onderzoek naar gemeentelijke samenvoegingen. Hun conclusie: de aanpak die gemeentebesturen hanteren, hangt in de regel helemaal niet samen met de te behalen fusiedoelen. Ja, er wordt hard gewerkt om de nieuwe organisatiestructuur te realiseren voor de geplande fusiedatum. Maar een plan voor erna, voor hoe het ambtelijk apparaat voortaan zal samenwerken en presteren, ontbreekt domweg.

Geen wonder dat de gedroomde vruchten van gemeentelijke fusies, zoals ‘beheer en ontwikkeling van nieuwe en complexe opgaven’ en ‘meer bestuurskracht’, in de praktijk niet worden aangetroffen. Het enige resultaat van een herindeling, is doorgaans hooguit de herindeling zelf.

Een argument van het kabinet voor de samenvoeging van gemeenten, luidt dat de derde bestuurslaag op die manier beter in staat is om complexe taken uit te voeren. Bijvoorbeeld op het gebied van de jeugdzorg. Dat klinkt redelijk. Maar gezien de problemen die fusies opleveren, is het minstens even redelijk om te vragen of dit de slimste route hiernaartoe is.

Het kan ook anders. Op verschillende plekken werken gemeenten momenteel samen aan het voorbereiden van de decentralisatie van de jeugdzorg in 2015. Samenwerking die door lokale bestuurders, in overleg met het jeugdveld, zelf is gezocht en vormgegeven. De plannen die ik heb gezien, gaan – anders dan in het hierboven genoemde onderzoek naar gemeentelijke fusies als geheel – juist wél specifiek over wat de mensen in de praktijk voortaan anders gaan doen. Essentieel is dat jeugdwerkers minder bureaucratie willen en veel meer het directe contact zullen zoeken met burgers. Ik zou zeggen: geef zulke bottom-up initiatieven eerst een redelijke kans, voordat je besluit een herindeling door te drukken die langs een – voor de meeste gemeentelijke managers totaal ondoorzichtige – weg tot vergelijkbare resultaten in het veld dient te leiden.

Ten slotte: wat vinden gemeenten er zelf van? Volgens deze krant vinden tientallen burgemeesters de kabinetsplannen voor herindeling onnodig, niet effectief en heilloos. Gemeentelijke managers mogen dan niet veel verstand van fuseren hebben, maar dit hebben ze uitstekend gezien.

Ben Tiggelaar is gedragsonderzoeker, trainer en publicist en schrijft elke week over management en leiderschap.  Bron NRC 2013




Ga terug

Publicatie datum: 12-9-2017

[Laren in beeld]

[Column]

Laren blijft zelfstandig, veilig en vitaal!

12 febr.- De gemeenteraadsverkiezingen op 21 maart lijken nog ver weg, maar campagneteam, achterban en kandidaat- raadsleden van Larens Behoud zijn al enthousiast aan de slag om weer een stevig en zelfstandig bestuur voor Laren te presenteren voor de komende 4 jaren.De ruim 200 leden van Larens Behoud komen uit alle hoeken en lagen van de Larense gemeenschap; onz  Lees verder

[Kijk op Laren]

Larens Behoud tegen hotel Torenlaan 1

12 febr.- -Tijdens de ledenvergadering van Larens Behoud afgelopen donderdag hebben de leden van Larens Behoud massaal tegen de komst van een hotel aan de Torenlaan 1 gestemd.   Fractievoorzitter Peter Calis: ‘in de afgelopen weken ontstond onduidelijkheid ove  Lees verder

[Het weer in Laren]

4°Cma
5°Cdi
2,5°Cwo
0°Cdo

[Opinie]

Kies voor behoud zelfstandigheid!

12 febr.- ,,Vaak wordt gedacht dat gemeenten besparen na een fusie vanwege schaalvoordelen.'' Dat stelt professor Allers, hoogleraar economie van decentrale overheden aan de faculteit Economie en Bedrijfskunde van de Universiteit van Groningen. “ Grote gemeenten kunnen goedkoper zijn omdat zij op grotere schaal inkopen of gespecialis  Lees verder

[Nieuws uitzendingen]

  • Bekijk video beelden van de NOS op nos.nl
  • Bekijk video beelden op RTV NH
  • Bekijk video beelden op de website van Radio 6 FM TV

[Schetsen van Laren]

Bol an

7 febr.- Moet er een hotel komen zoals de centrumvisie in Laren aangeeft, ja of nee? De commotie rond die vraag is met het oog op de verkiezingen in ons charmante en groene dorp - en vooral de plek waar - heviger dan ooit.De partijen rollen over straat. Een kleine honderd jaar geleden lag dat heel anders. Laren telde v  Lees verder

[Volg Larens Behoud op]