Bol an (5)

7 mrt.- Verschillende lezers willen weten hoe ik aan de naam 'Bol an' kom. ‘De titel stamt uit het Larense dialect en betekent 'rustig aan'. Jaren geleden zag ik het op een keienmozaïek in een van de tuinen van de Beijemansweg. Er woonde een bijzondere Laarder: Batho Majoor, wever bij Van den Brink en Campman, bijenboer (imker) én polsstokhoogspringer. De atleet bereikte een gezegende leeftijd van ver in de negentig. Met de komst van de nieuwe bewoners is het mozaïek, net als het Larens dialect, verdwenen. Alleen de markante Laarders Nic Vos, Harry Ligter en Tinus Calis kennen het nog.
Wie er ook veel van wist, was 'de bruine pater'; dr. magister pater Venantius de Leeuw (1917-2011), minderbroeder-kapucijn. Zijn moeder, die in Larense klederdracht liep, was een kleindochter van 'mottige Meins'. Vader, tuinman bij Anna en William Singer, was Gijs van Hein van Lange Jan. In het 'heilig huisje' aan de Jordaan werden zes kinderen grootgebracht, waarvan er vier het klooster in zijn gegaan. Pater De Leeuw maakte - tussen zijn missionerende werk in Indonesië door - een studie van het Larense dialect. Het bracht hem op een zonnige zondagmiddag weer even terug in zijn geliefde Laren. Vlak voor zijn overlijden kreeg ik van hem een blauwe map waarin een script voor een boek.

Ik pik er enkele 'regels' uit: de H wordt in het Larens dialect niet uitgesproken ('Ap zei de ond'), de N verwaarloosd ('lope'), de W van sneeuw wordt een V ('het sneeft'), het verleden deelwoord gedaan wordt 'edaan' en er zijn grammaticale eigenheden bij het vervoegen van werkwoorden. Hebben ('emme’; 'k et, je emme, ij et, we emme, jullie emme, ze emme') of het werkwoord bidden ('bidde, bad- ebeje'). Het dialect gaf ook en misschien wel vooral het sobere en arme leven van het Laren aan het eind van de 19de, begin 20ste eeuw weer. Als de schaal met aardappels op tafel kwam en iedereen met of zonder vork er een aardappel in de jus  doopte, die nogal waterig was, hoorde je: 'Mot je nog doop? Aorst gooi ‘k ’t bij de blomme' ('Wil je nog jus, anders geef ik het aan de bloemen').Bij winterse kou sprak men van: 'De manne stinge in de glaoze' ('de bloemen stonden op de ruiten'). Koud? 'As de boere ijsschijte, dan is’ t koud'.
Op de boerderij en bij de wevershuisjes stond het gemak, de wc, buiten. Als daar alles ijs was, ja, dan was het pas echt koud. Bij de Historische Kring Laren zijn enkele cd's van het Larens dialect uitgebracht, een absolute aanrader. Leo Janssen



Ga terug

Publicatie datum: 7-3-2018

[Laren in beeld]

[Column]

Wat veel mensen weten (maar niet mogen weten) over de provincie Noord-Holland en de fusies in het Gooi

23 apr.- Op 7 november 2017 lag de gevoelstemperatuur buiten maar net boven het vriespunt. Maar binnen, in de statige collegekamer in het provinciehuis van Noord-Holland steeg de temperatuur wellicht; in ieder geval zal er een verhitte discussie plaats hebben gevonden. In de iPads zat het voorstel van de portefeuillehouder herindeling Gooi, maar het kon niet op gen  Lees verder

[Kijk op Laren]

Karin en Peter en fractie van harte gefeliciteerd

10 mei. Gisterenavond zijn maar liefst twee wethouders van Larens Behoud voor het nieuwe college van B&W van Laren beëdigd. Voor de geschiedenis van Larens grootste politieke vereniging een historische avond. Nooit waren  Lees verder

[Het weer in Laren]

23°Czo
24°Cma
22°Cdi
21°Cwo

[Opinie]

Opinie: Akkoord Gooistad door HvH is regelrecht kiezersbedrog

5 mei.- Als Hart voor Hilversum, zoals het nu lijkt, definitief akkoord gaat met het opgaan van Hilversum in één regiogemeente, is dat niets minder dan kiezersbedrog. Bronnen die direct betrokken zijn bij formatiegesprekken in de mediastad melden dat HvH, D  Lees verder

[Nieuws uitzendingen]

  • Bekijk video beelden van de NOS op nos.nl
  • Bekijk video beelden op RTV NH
  • Bekijk video beelden op de website van Radio 6 FM TV

[Schetsen van Laren]

Bol an (16)

24 mei.- In de zomermaanden van 1887 zag het huidige Museumplein er uit als de sprookjeswereld van Anton Pieck.  In Amsterdam werd de Internationale tentoonstelling van Voedingsmiddelen gehouden. All  Lees verder

[Volg Larens Behoud op]