Erfgooiers in de schemering ( geschiedenis van erfgooiers)

7 dec.- Deze week werd bij Amsterdam Auctions het schilderij' Erfgooiers in de schemering' geveild. Het olieverfschilderij is een werk van de schilder Hendrik jan Wolter.

Het Gemeenlant van GoylantIn de Middeleeuwen waren er in het Gooi veel stukken grond die onverdeeld waren. Dit betekende dat het niemand het land bezat. Deze stukken land werden gemeente of meent genoemd, het Gemeenlant van Goylant. Vaak ging het om grasland, akkers rond de dorpen en woeste gronden. Woeste gronden bestonden uit grond met stukken heide, grassen en riet. Ook stonden er wat bomen en lagen er keien. De boeren in de omgeving maakten gebruik van de meent. Op de woeste grond graasden schapen. Het hout en de stenen van de woeste grond werden gebruikt voor het bouwen van boerderijen en stallen. Land in het bezit van het Klooster EltenIn de tiende eeuw kwam het land in bezit van het klooster Elten bij Emmerik. Het land was wel van het klooster maar ze moesten wel rekening houden met de boeren. Die hadden immers het gebruiksrecht op de grond. De boeren letten goed op dat er niemand aan het gebruik van hun land kwam. Aan het einde van de Middeleeuwen begon de bevolking van de stad Naarden te groeien. Dit betekende veranderingen in het bezit en het gebruik van de meent. De erfgooiers ontstaanDe bevolking groeide en de stad Naarden moest herbouwd worden. Hiervoor werd een gedeelte van de woeste gronden opgeofferd. Ook werd een gedeelte van de woeste grond bewerkt om er gewassen te kunnen oogsten. De grootte van de onverdeelde grond werd kleiner. Maar er kwamen wel steeds meer gebruikers. De boeren besloten nu om samen een organisatie te beginnen, de erfgooiers. Erfgooiers, een organisatie van boerenDe erfgooiers hadden een belangrijke reden om samen een organisatie te beginnen. Door de groei van de stad Naarden hadden zij veel minder grond. Maar de meent werd wel door buitenstaanders en nieuwkomers gebruikt. Iedereen liet nu zijn vee grazen op de gemeenschappelijke weiden, dit werd scharen genoemd. Hiervoor wilden de erfgooiers strengere regels. SchaarbrievenAlle nieuwkomers en buitenstanders brachten hun schapen naar de gezamenlijke weide. De meent werd hierdoor overvol. Voor de erfgooiers was dit het grootste bezwaar tegen de nieuwkomers. De hulp van de landheer werd ingeroepen en hij schreef schaarbrieven uit. Hierin stond wie er verantwoordelijk was voor het beheer en gebruik mocht maken van het gemene land. De oudste schaarbrief die bekend is komt uit 1404. In deze brief worden de boeren erfgooiers genoemd. Dit is de naam waaronder de boeren bekend zijn geworden in het Gooi. Ruzie over het landHet ging niet altijd goed tussen de erfgooiers en de bezitters van het land, er was vaak ruzie. Daarom kwamen er steeds meer regels over onder andere de kwaliteit van de graslanden en heidevelden. In 1834 kwam er een voorstel van Albert Perk, de secretaris van de erfgooiersvereniging Stad en Lande. Deze vereniging ontstond in 1590. De erfgooiers kregen het eigendomsrecht over de weiden en een deel van de heide. De rest van de heide en de bouwlanden kwam in het bezit van de Nederlandse Staat. Erfgooierswet van 1912De bevolking groeide sterk in de 19e en 20e eeuw. Voor al deze mensen moest er woonruimte komen. De gemeentebestuurders uit de vereniging Stad en Lande wilden best de grond verkopen aan de gemeentes. De boeren in de vereniging voelden hier niks voor. Er ontstond ruzie. Uiteindelijk kwam er in 1912 de Erfgooierswet. Hierin werd besloten dat alle gemene gronden in het bezit kwam van de Vereniging Stad en Lande van Gooiland. Vanaf 1917 werd er elk jaar vergaderd in de Grote Kerk van Naarden. Opheffing van de ErfgooiersIn de loop van de jaren nam de bevolking nog steeds toe en hiervoor was grond nodig. De vereniging verkocht stukken land om zo geld binnen te krijgen. De boeren binnen de verenging wilden liever de stukken land houden. Maar de niet-boeren wilden de grond verkopen om zo aan geld te komen. Weer kwam er ruzie. Natuurbeschermers wilden graag de bos en de heide houden en richtten de Stichting Gooisch Natuurreservaat (GNR) op. In 1933 verkocht de vereniging Stad en Lande aan het GNR 1524 ha heide en bos. Iedere erfgooier kreeg een gedeelte van dit geld. Na de Tweede Wereldoorlog verdween het Gooise boerenleven steeds meer. Dit leidde tot de opheffing van de vereniging van Erfgooiers op 28 april 1979.

Bron: Canon van Nederland




Ga terug

Publicatie datum: 7-12-2019

[Laren in beeld]

[Column]

Verklaring fractievoorzitter Larens Behoud over de ontstane onrust in het dorp met betrekking tot de herontwikkeling van de Brink.

3 aug.- Laat ik voorzichtig zeggen dat ik wel eens rustiger van vakantie ben teruggekomen. Natuurlijk heb ik tijdens mijn vakantie ook genoeg mee gekregen van wat er in Laren speelde. Het gaat wat ver om te zeggen dat we 24/7 met dorpspolitiek bezig zijn, maar de perikelen ro  Lees verder

[Kijk op Laren]

De Brink, het dorp, de mensen

3 aug.- Op 24 juni om 22.42 uur werd ik met onmiddellijke ingang voorzitter van de mooiste, grootste en meest interessante politieke club van Laren. Reden was het aannemen van het raadsbesluit inzake de herinrichtingsschets De Brink en het opstap  Lees verder

[Het weer in Laren]

31,5°Cwo
28,5°Cdo
24°Cvr
21°Cza

[Opinie]

Bomen

25 juli.- ‘Bomen maken emotie los en al snel verdwijnt de rede dan door de achterdeur.’ Zo valt Ronald Frisart vanochtend met de deur in huis in zijn analyse over de commotie die in Laren is ontstaan met betrekking tot de 24 juni door de gemeenteraad aangenomen ‘Inrichtingschets Herinrichting Brink’ waarin een Wadi, een verdiepte bovengrondse wateropvang van 60 bij 30 meter en dientengevolge een bomenkap van 41 bomen op de historische Brink is voorzien. Inmiddels ondersteunen ruim 1350 handtekeningen de petitie ‘stop de bomenkap’ en oo  Lees verder

[Nieuws uitzendingen]

  • Bekijk video beelden van de NOS op nos.nl
  • Bekijk video beelden op RTV NH
  • Bekijk video beelden op de website van Radio 6 FM TV

[Schetsen van Laren]

Bol an 131 Vladimir Horowitz

6 aug.- Vorige week schreef ik dat ik altijd iets heb met wereldberoemde pianisten. Bizar natuurlijk, ik ben slechts een liefhebber. Na de verrassende ontmoeting met meesterpianist Alfred Brendel vorig jaar tijdens het Opera Forwa  Lees verder

[Volg Larens Behoud op]