Bol an 66

9 mei.- Wie vanuit ’t Bluk aan de rand van de hei de Verlengde Engweg nadert, ziet    harmonisch in de natuur het romantische landhuis ‘Breidablick’ liggen, ontworpen door architect Theo Rueter.

 

Vijf jaar geleden stond het te koop. Makelaar Jacques Walch mailde mij samen het huis te gaan bekijken vanwege zijn bizarre geschiedenis tijdens de oorlog, toen het bewoond werd door de verzetsmensen Willem en Fietje van Iependaal. Willem stond op een zwarte lijst, omdat hij in ’14-’18 aan de IJzer vrijwillig in het Engelse leger tegen Duitsland gevochten had. Ook had de volksschrijver van ‘Polletje Piekhaar’ geweigerd voor de Kultuurkamer te tekenen.

 

Ze hadden veel onderduikers in huis, soms 26 tegelijk: joden, studenten, Engelse piloten. In de Gooi- en Eemlander van 21 september 2002 interviewt Jos Haagmans hun zoon Jan die postuum de Yad Vashem onderscheiding in ontvangst mocht nemen voor zijn ouders. Als in een jongensboek beginnen Jacques en ik aan onze speurtocht. Waar staat ‘de kachel die kon omklappen met pijp en al’ zoals Jan in het artikel aangeeft en waar het labyrinth van schuilkelders?  Nauwkeurig onderzoeken we hal, keuken, huiskamer, de tuin, planken worden verwijderd, boekenkasten bekeken, we zien geen sporen.

 

Breidablick is ook het verhaal over Feldwebel Hans Krammer, sergeant uit het Oostenrijkse Sankt Pollen die, toen het huis vol zat met onderduikers een kamer in de villa betrok. “Het eerste”, lees ik, zoon Jan citerend. “Het eerste wat hij deed, was met zijn laarzen op de vloer stampen en schreeuwen: “Zijn hier onderduikers?” Vanonder de planken klonk een benepen stem: ‘Ja wohl mein Herr’. Zijn enige reactie was dat we voorzichtig moesten zijn. Toen wisten mijn ouders dat hij ‘een goeie’ was.” Naast de schouw was een geheim belknopje voor contact met hem. De onderduikers zaten echt in het hol van de leeuw. Boven Duitsers, daaronder ons gezin. Achter de deur Baldour, een Mechelse herder. Als de Duitsers een razzia hielden sloeg hij aan, waardoor ze even werden afgeschrikt. We hadden dan twee minuten om de onderduikers onder de grond te krijgen.

 

Als de Duitsers echt vervelend werden, kwam Hammer – na ons belletje- in vol ornaat en scheldend naar beneden en schreeuwde “Idioten, jullie hebben hier niets te zoeken.” 

Dan dropen ze af.  In een vleugel van de villa was een ‘Funkstelle’, een vuurleidingscentrum voor 22 kanonnen die opgesteld waren bij Amersfoort.  In het huis kwamen alle telefoonlijnen van de Duitse artillerie samen. In de kleine kelder lagen bommen met tijdmechanisme. Krammer had besloten dat als de Geallieerden doorbraken bij Amersfoort, hij de ‘Funkstelle’ zou opblazen, zodat de kanonnen blind werden, en niet op hen gericht. Op het laatste moment had hij vader ingelicht. De hele villa zou opgeblazen worden. Een onmogelijk dilemma. Of dertig onderduikers, of het redden van duizenden levens. Gelukkig hoefde het niet. Zonder Krammer hadden wij de oorlog niet overleefd. Na de oorlog zat híj ondergedoken zodat hij niet krijgsgevangen werd genomen. Door verzetsmensen is hij teruggebracht naar Oostenrijk. In 1970 is hij gestorven.  Krammer is nooit geëerd of geprezen.

Een paar jaar geleden ‘dook’ zijn naam weer op in Laren. Op 4 mei. “Een ‘goede’ Duitser’ die zijn geweten en vrijheid hoger achtte dan de blinde agressie en haat van zijn broodheer. Het zou een mooi gebaar zijn als wij de zoon van Hans Krammer volgend jaar uitnodigen bij onze herdenking ”, klonk het op de Brink. De herdenking was nog geen jaar voorbij, of de uitnodiging was alweer vergeten.

 

 

Onder de foto:

 

film over Breidablick via: 

http://www.nefesh.nl/2014/06/nefesh-tv-16-23-juni-2014

 

 




Ga terug

Publicatie datum: 9-5-2019

[Laren in beeld]

[Column]

Nee!

20 mei.- Nee!''Als je dat zou doen, roept iedereen dat je een middelvinger opsteekt naar de zorg!''Of ze vragen zich openlijk af of niemand in jouw omgeving bezweken is aan het verwoestende virus.' De heftige reactie kwam na een avond wijn aan de lange tafel. In een moment van totale oprechth  Lees verder

[Activiteiten agenda Laren]

September

[19]

[Kijk op Laren]

Geen windturbines op de Gooise hei

20 mei. Wat moeten we toch aan met die provincie van ons? Enkele jaren geleden wilde de provincie ons Goois Natuur Reservaat (GNR) via de PWN inlijven wat vooral door Goois burgerverzet is voorkomen. Larens Behoud speelde daarin  daar een belangrijke rol. Het GNR bleef tenslotte zelfsta  Lees verder

[Het weer in Laren]

12°Cma
10,5°Cdi
13°Cwo
18°Cdo

[Opinie]

Opinie Het Parool: De wereld zou China moeten aanklagen wegens laakbaar gedrag

21 mei.- China beloofde beterschap na het Sars-virus, maar daar is weinig van terechtgekomen, schrijft Simone Eckhardt. In 2004 ontstond op een wildlife-markt in China het Sars-virus. De Chinese regering beloofde  Lees verder

[Nieuws uitzendingen]

  • Bekijk video beelden van de NOS op nos.nl
  • Bekijk video beelden op RTV NH
  • Bekijk video beelden op de website van Radio 6 FM TV

[Schetsen van Laren]

Bol an 120 Ria en Evert II

21 mei.- Wie destijds de auto op het grind achter de ketting bij ‘Oud Laren’ aan de Naarderstraat 39 parkeerde, wachtte  bij binnenkomst een ouderwetse sfeer in het café-petit restaurant van Ria en Evert’ waar op de menukaart – 4 gangen voor 20 euro- biefstuk met sla en appelmoes stond, vooraf gegaan door tomatensoep met balletjes in een zilmeta soepkom van Gero- ‘De Maggie staat op tafel’- en als nagerecht een toetje uit de koelkast van Albert Heijn met koffie toe.    Na hun verhuizing met een vrachtwagen van Blokker in december 2010 naar Rheden-, w  Lees verder

[Volg Larens Behoud op]